Apteczka samochodowa: obowiązek czy dobra wola?
Autor:
Tomasz Czekalski
Ratownik medyczny, instruktor Akademii Bezpieczeństwa "DORA & PIOTR"
Streszczenie:
Obecność i wyposażenie apteczek pierwszej pomocy nie zawsze są uregulowane przez przepisy prawne. Uczestnicy ruchu drogowego zobowiązani są do udzielenia pierwszej pomocy ofierze wypadku lecz obecność i zawartość apteczki samochodowej ma charakter dobrowolny.
Słowa kluczowe:
apteczka pierwszej pomocy, wyposażenie, bezpieczeństwo.
Summary:
Presence and equipment of first aid kits are not always settled by the precepts of law. People participating in traffic are obliged to give the first aid to a victim of an accident, however, the presence, as well as the equipment, of the first aid kit in a car constitutes a volition of one's own.
Key words:
first aid kit, equipment, sefety
Bezpieczeństwo publiczne - zestawy pierwszej pomocy
Bezpieczeństwo publiczne.
Bezpieczeństwo publiczne to ogół działań jednostek rządowych, samorządowych, instytucji, organizacji, stowarzyszeń mających na celu ochronę życia, zdrowia i mienia społeczeństwa. Za poziom bezpieczeństwa wewnętrznego i porządku publicznego w Polsce odpowiada Rada Ministrów. Jej zadaniem jest m.in. ocenianie aktualnego stanu bezpieczeństwa publicznego oraz formułowanie polityki w dziedzinie bezpieczeństwa, a zwłaszcza długo i krótkoterminowych programów działań dla parlamentu, rządu, samorządu terytorialnego oraz stowarzyszeń i innych instytucji obywatelskich. [10] Stan bezpieczeństwa i porządku publicznego jest możliwy do utrzymania m.in. dzięki działalności organów zwalczających przestępczość, instytucjom ochrony przeciwpowodziowej, przeciwpożarowej oraz innym zagrożeniom życia, zdrowia ludzi i środowiska. Bezsprzecznym elementem zwiększającym poziom bezpieczeństwa wśród obywateli jest powszechny dostęp do materiałów medycznych gwarantujących podjęcie działań obejmujących tzw. pierwszą pomoc.
Podstawy prawne o posiadaniu apteczki pierwszej pomocy.
Obiekty zobowiązane do obligatoryjnego posiadania zestawu pierwszej pomocy:
1. Szkoły i placówki dydaktyczne [2]
2. Szkoły wyższe [3]
3. Zakłady pracy [6]
4. Obiekty hotelarskie i inne obiekty, w których świadczone są usługi hotelarskie [4]
5. Jednostki pływające [7]
6. Określone pojazdy mechaniczne [5]
Przepisy, a uczestnicy ruchu drogowego.
O obowiązku udzielenia pomocy ofierze wypadku komunikacyjnego opisuje Prawo o ruchu drogowym, Art. 44 i obejmuje:
Konsekwencje nie udzielenia pomocy ofierze nieszczęśliwego wypadku określają:
Według obowiązującego stanu prawnego w Polsce nie ma obowiązku posiadania apteczki pierwszej pomocy w pojazdach mechanicznych, za wyjątkiem pojazdów określonych rozporządzeniem ministra infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Pojazdy zobowiązane do posiadania apteczki pierwszej pomocy to: autobusy (§ 18), taksówki (§ 24) oraz samochody ciężarowe przystosowane do przewozu osób (§ 40). [5]
W konfrontacji obowiązku udzielania pomocy ofierze wypadku i braku powszechnego wyposażenia w zestawy pierwszej pomocy w samochodach możliwe jest jedynie zalecanie posiadania apteczek w pojazdach ze względu na własne bezpieczeństwo oraz bezpieczeństwo pasażerów i innych uczestników ruchu drogowego.
Wyposażenie apteczek pierwszej pomocy.
W Polsce nie ma standardów regulujących wyposażenie apteczek samochodowych i przemysłowych (z nielicznymi wyjątkami, miejsc pracy w warunkach szczególnych). Wzorując się na wytycznych Niemieckiego Instytutu Norm (Deutsches Institut für Normung) kompletowane są zestawy pierwszej pomocy - w oparciu o zasadę dobrowolności. Normy DIN 13164 oraz DIN 13157 kolejno określają wkłady apteczek samochodowych i przemysłowych wyznaczając tym samym standardy europejskie. [13]
Oficjalne stanowisko Ministerstwa Infrastruktury z dnia 8 grudnia 2009 r. nie przewiduje podjęcia działań mających na celu określenie zawartości apteczek doraźnej pomocy. Kwestia wkładu apteczki powinna należeć do decyzji właściciela pojazdu jako zobowiązanego na podstawie przepisów ogólnych do udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadku komunikacyjnym. Wytłumaczenie tego stanowiska ze strony administracyjnej i prawnej, przedstawia wizja przewagi realnych korzyści z tytułu wzrostu poziomu udzielonej pomocy nad mogącymi sprawiać problemy kontrolami zawartości apteczek. O jakości udzielanej pomocy świadczą umiejętności kierowcy/ratownika , a nie wyposażenie zestawu pomocy doraźnej. [1] Wątpliwości również wzbudza fakt zakresu obligatoryjnej pierwszej pomocy udzielanej przez świadka zdarzenia - na tyle zaawansowanej na ile pozwala, a wręcz zobowiązuje standardowe wyposażenie zestawu medycznego. Każdy kierowca powinien znać wkład własnej apteczki samochodowej i umieć się nią posługiwać w sposób właściwy. Przykładowo, gdy w obowiązkowym wyposażeniu apteczki znalazłby się aparat do płukania oka to każdy z kierowców byłby zobowiązany do właściwego jego zastosowania w sytuacjach do tego wskazanych.
Stanowisko Akademii Bezpieczeństwa.
Posiadanie podstawowego zestawu pierwszej pomocy, apteczki samochodowej o wkładzie wzorowanym na normie DIN 13164, jest zalecany, ponieważ:
Podsumowanie.
W Polsce brak uwarunkowań prawnych zobowiązujących kierowców do wyposażenia samochodów w zestawy pierwszej pomocy. Wyjątki stanowią autobusy, taksówki i samochody ciężarowe przystosowane do przewozu osób. Prawo nie reguluje również kwestii minimalnego wkładu materiałów medycznych, które powinny być wykorzystane przez świadka zdarzenia w sytuacji szczególnej, zagrożenia zdrowia i życia innego człowieka - dotyczy apteczki samochodowej i przemysłowej (z wyjątkami). Obecność zestawów pierwszej pomocy w pojazdach mechanicznych jest zalecana i powszechnie akceptowana przez społeczeństwo. Za standard obejmujący wyposażenie apteczek uważa się zasady Niemieckiego Instytutu Norm (DIN).
Piśmiennictwo.
1. Grabarczyk Cezary - minister infrastruktury - odpowiedź z dnia 8 grudnia 2009 r. na interpelację nr 12767, posła Jacka Osucha, w sprawie wprowadzenia obowiązku posiadania samochodowych apteczek pierwszej pomocy w pojazdach mechanicznych poruszających się po drogach publicznych w Polsce.
2. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 roku, w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz. U. z dnia 22 stycznia 2003 r.) /Dz.U.03.6.69/ § 20
3. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 marca 1998 r. w sprawie przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy w szkołach wyższych (Dz. U. z dnia 24 marca 1998 r.) /Dz.U.98.37.209/§ 9
4. Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 8 sierpnia 2002 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie obiektów hotelarskich i innych obiektów, w których są świadczone usługi hotelarskie. (Dz. U. z dnia 6 września 2002 r.) /Dz.U.02.142.1190/Załącznik 2/ pkt. 35
5. Rozporządzeni Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z dnia 26 lutego 2003 r.) /Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262, z późn. zm./ §18, §24, §40.
6. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy /Dz. U. z 2003 r. nr 169, poz. 1650/§ 44
7. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 3 listopada 2003 r. w sprawie minimalnych wymagań w dziedzinie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w celu zapewnienia wyższego poziomu leczenia na jednostkach pływających. (Dz. U. Nr 194, poz. 1904) /Dz. U. Nr 194, poz. 1904/§2-§11 , Załącznik 2
8. Uchwała Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 22 lipca 1999 r. w sprawie stanu bezpieczeństwa i porządku publicznego w Polsce. (M.P. z dnia 30 lipca 1999 r.)
9. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r., Kodeks karny. (Dz. U. z dnia 2 sierpnia 1997 r.) Art. 162
10. Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r., Prawo o ruchu drogowym. (Dz. U. z dnia 19 sierpnia 1997 r.) /Dz.U.97.98.602/ Art. 44
11. Ustawa z dnia 20 maja 1971 r., Kodeks wykroczeń. (Dz. U. z dnia 31 maja 1971 r.) Art. 93
12. www.portalbhp.pl